Zwangerschapsverlof, bevallingsrust en geboorteverlof: wat is het verschil?
Op welke verloven kan ik als ouder aanspraak maken?
Nood aan een overzicht van de verloven bij de geboorte van je kind? Neem een kijkje naar deze samenvatting.
| Verlof | Voor wie | Wanneer | Duur |
|---|---|---|---|
| Moederschapsverlof | Moeder | Rond de geboorte | Afhankelijk van statuut |
| Geboorteverlof | Vader of meeouder | Na de geboorte | 20 dagen |
| Ouderschapsverlof | Ouders die werknemer zijn | Meestal tot 12 jaar | Flexibel in duur en vorm |
Wat is moederschapsrust, zwangerschapsverlof of bevallingsrust?
Moederschapsrust, ook wel moederschapsverlof genoemd, is het wettelijke verlof waarop je als moeder recht hebt rond de geboorte van je kindje. Het bestaat uit een periode vóór de bevalling (zwangerschapsverlof) en een periode erna (bevallingsrust), zodat je je kunt voorbereiden, herstellen en voor je baby kunt zorgen.
Er zijn enkele verschillen tussen loontrekkende en zelfstandige mama's.
Ben je loontrekkende?
Als zwangere werknemer heb je recht op 15 weken moederschapsverlof. Dat kun je opsplitsen in een periode voor de geboorte en een periode na de geboorte:
- Prenataal verlof of zwangerschapsverlof: minstens 1 week, maximum 6 weken (maximum 8 weken voor een meerling).
- Postnataal verlof of bevallingsverlof: minstens 9 weken, maximum 14 weken (tot maximum 19 weken voor een meerling).
Ben je zelfstandige?
Als zelfstandige mama omvat je moederschapsverlof dat voor 1 juli 2026 start, maximaal 12 weken (13 weken voor een meerling), waarvan 3 weken verplicht en 9 weken facultatief zijn:
- Verplichte rustperiode: 1 week voor de geboorte en 2 weken na de bevalling.
- Vrije rustperiode: 9 voltijdse of 18 halftijdse weken, per week op te nemen tot 2 weken voor de verplichte prenatale rust en tot 36 weken na de verplichte postnatale rust.
In tegenstelling tot een loontrekkende moeder verlies je de dagen prenataal verlof niet als je vroeger bevalt dan gepland. Bij een bevalling die minder dan één week vroeger plaatsvindt dan de uitgerekende datum, kun je de niet-opgenomen dagen van de verplichte prenatale week later nog opnemen. Alleen wanneer je meer dan één week te vroeg bevalt, vervallen de resterende dagen van die verplichte week.
Lees alles over de zwangerschapsrust voor zelfstandigen.
Wat is geboorteverlof of vaderschapsverlof?
Geboorteverlof, ook wel "vaderschapsverlof" genoemd in de volksmond, is het wettelijke verlof voor vaders na de geboorte van een kindje. Zo krijg je de tijd om je baby te verwelkomen en je partner te ondersteunen.
Word jij trotse papa? Dan heb je recht op geboorte- of vaderschapsverlof. Je hebt als vader recht op 20 dagen geboorteverlof. Je mag deze dagen vrij opnemen binnen de 4 maanden na de geboorte. De 4 maanden gaan van start de dag van de geboorte. Je ontvangt die dagen geen loon, maar wel een uitkering voorzien door het ziekenfonds.
Meestal volstaat een kopie van het uittreksel van de geboorteakte om je verlof aan te vragen.
Wat is geboorteverlof voor meeouders?
Geboorteverlof voor meeouders of meeouderschapsverlof is het wettelijke verlof waarvan je als meeouder kunt genieten na de geboorte van je kindje.
Ben je fiere meeouder? Neem dan zeker een kijkje naar de voorwaarden om te genieten van het geboorteverlof:
- Je staat in de geboorteakte en een kopie hiervan is voldoende om je verlof aan te vragen.
- Als het kind een wettelijke afstammingsband heeft met een vader, dan heeft de vader recht op het geboorteverlof en niet de meeouder. Als het kind enkel een wettelijke afstammingsband heeft met de moeder, dan voldoe je aan onderstaande:
- gehuwd met de wettelijke ouder, bij wie de afstamming vaststaat;
- of wettelijk samenwonend met diegene bij wie de afstamming vaststaat en bij wie het kind zijn hoofdverblijfplaats heeft;
- of sinds een onafgebroken periode van 3 jaar samenwonend met diegene bij wie de afstamming vaststaat en waarmee je een affectieve relatie hebt.
Wat is ouderschapsverlof?
Ouderschapsverlof is het wettelijke recht om tijdelijk minder of niet te werken om voor je kind te zorgen. Als werknemer kun je dit verlof opnemen tot je kind 12 jaar wordt, onder bepaalde voorwaarden. Momenteel bestaat dit recht niet voor zelfstandigen.
Ouderschapsverlof is flexibel en kun je op verschillende manieren en per tijdsblokken gespreid in de tijd opnemen. Afhankelijk van je situatie, kun je kiezen voor:
- 4 maanden voltijds verlof, op te nemen in blokken van 1 maand;
- 8 maanden halftijds verlof, op te nemen in blokken van 2 maanden;
- 20 maanden 1/5de verlof, waarbij je bvb 1 dag per week niet werkt, op te nemen in blokken van 5 maanden;
- 40 maanden 1/10de verlof, bijvoorbeeld een halve dag per week of 1 dag om de twee weken, op te nemen in blokken van 10 maanden.
Je kunt de verschillende vormen ouderschapsverlof combineren, zolang je aan de voorwaarden voldoet. Lees alles over de voorwaarden, aanvraag en mogelijkheden van het ouderschapsverlof? Neem snel een kijkje.
Vond je deze info interessant? Neem dan zeker een kijkje op onze blog voor tips en info over gezinsadministratie!
Samengevat
- Moederschapsverlof = zwangerschapsverlof + bevallingsrust
- Geboorteverlof is voor de andere ouder
- Ouderschapsverlof kan later opgenomen worden
- Werknemer en zelfstandige volgen andere regels
- Informeer tijdig naar de formaliteiten
Veelgestelde vragen
Hoeveel dagen geboorteverlof krijgt een vader of meeouder?
Er bestaat een recht op 20 dagen verlof.
Wat gebeurt er als mijn baby vroeger of later geboren wordt dan de uitgerekende datum?
Dat hangt af van je statuut en van het moment waarop je bevalt.
Ben je werknemer? Dan wordt je bevallingsrust automatisch aangepast. Beval je later dan de uitgerekende datum, dan wordt je prenatale rust verlengd tot aan de bevalling. Je hebt dan minder postnatale rust. Beval je vroeger, dan kunnen sommige niet-opgenomen dagen prenatale rust onder bepaalde voorwaarden worden toegevoegd aan je bevallingsrust. Maar de verplichte week prenatale rust of resterende dagen ervan ben je kwijt. Ben je zelfstandige? Dan gelden andere regels. Beval je minder dan één week vóór de uitgerekende datum, dan kun je de niet-opgenomen dagen van de verplichte prenatale rust later nog opnemen. Beval je meer dan één week te vroeg, dan vervallen de resterende dagen van die verplichte week.
Wat is het verschil tussen zwangerschapsverlof, bevallingsrust en moederschapsverlof?
Moederschapsverlof is de verzamelnaam. Zwangerschapsverlof de periode vóór de bevalling en bevallingsrust de periode erna.
Welk verlof kan mijn partner opnemen bij de geboorte?
Geboorteverlof is bedoeld voor vader en meeouders bij de geboorte.
Bronnen:
Rva.be
Vlaanderen.be
Riziv.be
Bereken het bedrag van je Groeipakket in enkele stappen. Begin met 1 kind. Je kunt later andere kinderen toevoegen.
De berekening van het Groeipakket gebeurt op basis van de geboortedatum van je kind én het adres waar je kind woont.
Hulp bij je gezinsadministratie
