Wat komt er kijken bij de adoptie van een kindje?

Verschillende ouders hebben verschillende redenen waarom ze een kind adopteren. Wat ook je beweegreden is, wij hebben geprobeerd om in deze tekst een antwoord te formuleren op de meest gestelde vragen wanneer je er aan denkt een kindje te adopteren.

adoptie

Hieronder zullen we het hebben over: 

  • de voorwaarden als kandidaat-ouder; 
  • de te volgen procedure;
  • de tijdsduur (vanaf je aanvraag tot verwelkoming van je kind);
  • het kostenplaatje.

Wat ook je beweegreden is, wij hebben geprobeerd om in deze tekst een antwoord te formuleren op de meest gestelde vragen wanneer je er aan denkt een kindje te adopteren.

Aan welke voorwaarden moet ik voldoen om een kind te adopteren?

Voorwaarden die België oplegt

  • Je bent minstens 25 jaar oud.
  • Je bent minstens 15 jaar ouder dan het kind dat je adopteert.
  • Je volgt het verplichte voorbereidingsprogramma.
  • Je  wordt geschikt verklaard door de familierechtbank.

Je kan als alleenstaande adopteren of als koppel. Wanneer je als koppel adopteert moet je :

  • gehuwd zijn;
  • of wettelijk samenwonen;
  • of minstens drie jaar samenwonen.

Voorwaarden van het land van herkomst van het kind

Het land waar het adoptiekind vandaan komt, wil natuurlijk ook dat het kind in een geschikt gezin terecht komt. Ieder land kan dus haar eigen voorwaarden opleggen, bijkomend aan de Belgische voorwaarden. Meer info over de voorwaarden die per land gesteld worden en de kosten die er aan deze adoptie verbonden zijn, kan je terugvinden op de website van Kind en Gezin.

Welke procedure moet ik volgen?

De procedure
  • Aanmelding en registratie

    Aanmelding en registratie. Je vindt het aanmeldingsformulier voor de adoptie van een ongekend kind terug op de website van Kind en Gezin. Daarna registreert het VCA(Vlaams Centrum voor Adoptie) je aanmelding en ontvang je een identificatienummer. Hierna krijg je bevestiging van je aanmelding en bijkomende informatie over je mogelijkheden samen met een overzicht van herkomstlanden (inclusief België) waarvoor je in aanmerking komt op basis van je leeftijd, burgerlijke stand en eventuele kinderen die al uit het gezin zijn. 

  • De voorbereiding

    Hierop volgt een verplichte voorbereiding op adoptie die uit twee delen bestaat: een infosessie (die je 25 euro kost) en meerdere voorbereidingssessies. Het VCA bepaalt het aantal kandidaat-adoptieouders dat elk jaar mag starten met de voorbereidingssessies. Tijdens deze sessies krijg je een uitgebreide uitleg krijgt over adoptie. Voor deze voorbereidingssessies betaal je 250 euro. De voorbereidingssessies duren 3 dagen en moet je binnen het jaar na doorverwijzing naar Steunpunt adoptie opstarten. Doe je dat niet, dan stopt de procedure. Tijdens  deze voorbereiding krijg je informatie over adoptie, de adoptiedriehoek, pedagogische en psychologische aspecten bij de opvoeding, de procedure, de juridische gevolgen en de mogelijke nazorg.

  • Ontvangst voorbereidingsattest

    Wanneer je mag doorstromen naar de volgende fase, stuurt het VCA je gegevens door naar Steunpunt Adoptie. Zij bezorgen jou een duplicaat van je voorbereidingsattest. Met dit attest kan je de volgende fase opstarten (het maatschappelijk onderzoek)

  • Indienen van het verzoekschrift ter adoptie

    Binnen het jaar na afronding van de voorbereiding moet jij of een advocaat een verzoekschrift ter adoptie indienen bij de griffie van de familierechtbank. Bij dit verzoekschrift moeten volgende documenten afgeleverd worden: 

    • attest van voorbereiding;
    • uittreksel uit het strafregister (van alle kandidaat adoptieouders);
    • geboorteakte(s);
    • huwelijksakte of verklaring van wettelijke samenwoning of bewijs van meer dan drie jaar samenwonen;
    • bewijs van woonst en nationaliteit.
  • Het maatschappelijk onderzoek

    Op basis van het verzoekschrift start de rechter een maatschappelijk onderzoek op en op basis van het verslag van dit onderzoek beslist de familierechter of je geschikt bent om te adopteren. Dit vonnis is 4 jaar geldig. Ben je niet akkoord met het vonnis, dan kan je binnen de maand de beroepsprocedure instellen bij het hof van beroep.

  • Afsluiten van een bemiddelingsovereenkomst

    Na het geschiktheidsvonnis kan je een bemiddelingsovereenkomst afsluiten met een adoptiedienst of kiezen voor een zelfstandige adoptie. Je kiest je adoptiedienst van je keuze en meldt je bij deze aan. Hierna stuur je een kopie van je geschiktheidsvonnis naar het VCA (adoptie@kindengezin.be). In je email vermeld je voor welke adoptiedienst je hebt gekozen en eventueel ook voor welk herkomstland je koos. Ook dien je toestemming te geven om een kopie van het verslag van je maatschappelijk onderzoek door te sturen naar de adoptiedienst. 

  • Ter afronding
    • De familierechtbank stuurt je geschiktheidsvonnis en het verslag van het openbaar ministerie naar de Federale Centrale Autoriteit (FCA). Dit kan verschillende maanden duren.
    • De FCA legaliseert de documenten en stuurt deze naar het VCA. Het VCA bezorgt de documenten aan de adoptiedienst (als deze al gekend is).
    • De adoptiedienst kan een contract afsluiten als ze van het VCA (een kopie van) het geschiktheidsvonnis en het verslag van het openbaar ministerie (of een kopie van het verslag van het maatschappelijk onderzoek) gekregen hebben.
Zandloper

Hoe lang duurt een binnenlandse adoptie?

De wachttijd bij een binnenlandse adoptie hangt af van het aantal kandidaat-adoptieouders en van het aantal kinderen dat wordt afgestaan. Jaarlijks worden er 20 à 25 kinderen afgestaan via bemiddeling van een adoptiedienst. Tegelijk stellen ieder jaar 150 à 200 koppels of alleenstaanden (entiteiten) zich kandidaat voor een adoptie.

De wachttijd kan erg lang worden. Als je je nu kandidaat stelt, duurt het nog 5 à 6 jaar voordat je de voorbereiding kan volgen. De geschiktheidsprocedure (voorbereiding, maatschappelijk onderzoek, geschiktheidsvonnis) duurt ongeveer 1 jaar. Daarna hangt het af van het aantal kinderen dat afgestaan wordt. Het kan dan nog 1 à 2 jaar duren voordat je een kindje kan verwelkomen. Je moet dus zeker rekenen op een doorlooptijd van 7 à 9 jaar. De volledige wachttijd kan verder oplopen als er veel kandidaat-adoptieouders of weinig kinderen zijn. 

Hoe lang duurt een buitenlandse adoptie?

De wachttijd bij een buitenlandse adoptie hangt sterk af van het herkomstland. Bovendien beïnvloedt jouw kindprofiel ook de wachttijd.

Weeskind

Kandidaten die kinderen met een moeilijker profiel zoals kinderen ouder dan 6 jaar of kinderen met een medisch probleem of meer dan 2 broers/zussen tegelijk willen adopteren, zullen minder lang moeten wachten. Het duurt 1 à 2 jaar voordat je een voorbereiding kan volgen. De geschiktheidsprocedure (voorbereiding, maatschappelijk onderzoek en geschiktheidsvonnis) duurt ongeveer 1 jaar. Daarna hangt de wachttijd dus af van het herkomstland en je kindprofiel. In het activiteitenverslag van het VCA kan je de gemiddelde wachttijden per land terugvinden. De wachttijden gaan van 2 jaar tot 5,5 jaar.

Bronnen: 

  • Kind & Gezin
  • Vlaams Centrum voor Adoptie (VCA)
  • Adoptiehuis
  • Autorité Centrale Communautaire (ACC) - Direction de l'Adoption
  • Foto: Evan Earwicker