Mijn kind is langdurig ziek, wat met school?

Soms kunnen kinderen door ziekte (zij het fysiek, zij het psychisch) voor een langere periode niet naar school. Hierdoor bestaat het gevaar dat zij achterop raken met de leerstof. Wanneer een kind door afwezigheid een grote achterstand opbouwt en hierdoor de eindtermen op het einde van het academiejaar niet haalt, kan dit kind niet overgaan naar het volgende schooljaar.

Langdurig ziek

Om dit te voorkomen, zijn er jaren terug al een aantal alternatieven ontstaan om kinderen die nog in staat zijn om bij te leren, maar die zich niet fysiek naar het klaslokaal kunnen begeven, toch nog de mogelijkheid te geven de lessen te volgen. Parentia somt voor jou de verschillende mogelijkheden even op.

De ziekenhuisschool

Kinderen die langdurig in een ziekenhuis of preventorium verblijven, kunnen voor lessen terecht in een ziekenhuisschool. Een ziekenhuisschool is een vorm van Buitengewoon Onderwijs type 5 dat speciaal voor deze doelgroep ontstaan is. Een kind dat voor een lange periode in het ziekenhuis verblijft, kan vaak les volgen in de ziekenhuisschool. Het kind laat zich dan bijkomstig in deze school van het buitengewoon onderwijs inschrijven. Een eventuele inschrijving in de originele school waar het kind was ingeschreven voor de hospitalisatie de lessen aanvatte, blijft lopende. Hierdoor kunnen de lessen gewoon opnieuw worden hervat eens de hospitalisatie ten einde loopt. Bovendien ligt de beslissing of deze leerling mag overgaan naar het volgende leerjaar, bij de school waar het kind oorspronkelijk was ingeschreven.

Tijdelijk onderwijs aan huis “TOAH”

1. Wat is TOAH?

Wanneer een kind uit het kleuter-, lager of secundair onderwijs langdurig afwezig is op school en dit door ziekte of een ongeval, of wanneer een kind chronisch ziek is, dan bestaat er in sommige gevallen tijdelijk recht op 4 lestijden per week onderwijs aan huis. Het is de plicht van de school waar het kind is ingeschreven om dit te organiseren. Het is ook diezelfde school die in samenspraak met de ouders en de arts bepaalt welke vakken er thuis onderricht worden en welke leerkracht deze vakken zal geven. Voor de student is deze vorm van tijdelijk thuis onderwijs gratis. De school ontvangt een vergoeding voor de extra uren en eventuele verplaatsingskosten van de leerkracht.

2. Aan welke voorwaarden moet je kind voldoen?

De school waarin je kind is ingeschreven is verplicht om TOAH te organiseren als je kind voldoet aan alle voorwaarden:

  • Je kind moet langdurig ziek, chronisch ziek of in moederschapsverlof zijn.
    • Langdurig ziek betekent dat je kind meer dan 21 kalenderdagen na elkaar wegens ziekte of ongeval de lessen op school niet kan bijwonen. Dit kan je aantonen met een ziekteattest van je huisarts of van een specialist.
    • Chronisch ziek betekent dat je kind een terugkerende behandeling ondergaat waardoor hij elke keer een tijd niet naar school kan. Deze behandeling moet minstens over zes maanden gespreid zijn. Ook dit kun je aantonen aan de hand van een doktersattest.
  • Een arts moet de diagnose bij ziekte stellen en toestemming geven om onderwijs aan huis te krijgen.
  • Je kind volgt kleuteronderwijs, basisonderwijs of secundair onderwijs.
  • Je kind verblijft op een aanneembare afstand van de school. Voor kinderen in het reguliere onderwijs is dit bepaald op 10 km, voor kinderen uit het buitengewoon onderwijs ligt deze maximum afstand op 20 km. Opgelet, we spreken over de verblijfplaats van de kinderen, niet over hun woonplaats. Dat kan dus naast de woonplaats ook gaan over een internaat, een instelling van bijzondere jeugdzorg, grootouders of een ander familielid, … Wanneer je kind op een grotere afstand van de school verblijft dan voorgeschreven, is de school niet verplicht TOAH te organiseren. De school is uiteraard wel vrij om dat ondanks de te grote afstand, wel te doen. Ook in dat geval zal het ministerie van Onderwijs de school vergoeden.
  • Minstens één van de (pleeg)ouders of voogden gaat akkoord en doet de aanvraag.

3. Hoe lang kan mijn kind aanspraak maken op TOAH?

  • Langdurig zieke kinderen: Strikt genomen blijft het recht op TOAH lopen tot de einddatum van het ziekteattest. Wanneer je kind binnen de 3 maanden na einde van het ziekteattest opnieuw ziek valt, blijft ook dit recht behouden. Vanaf het moment dat je kind in staat is om weer minstens halftijds naar school te gaan, stopt het recht op tijdelijk onderwijs aan huis.
  • Chronisch zieke kinderen: Voor chronisch zieke kinderen volstaat een éénmalig ziekte attest. Op basis van dit ene ziekteattest heeft je kind dan per 9 halve dagen afwezigheid, recht op 4 uur onderwijs aan huis.
  • Moederschapsverlof: Je kan aanspraak maken op TOAH tot 3 weken na het moederschapsverlof en tot maximaal 9 weken na de bevalling.

4. Wanneer heeft je kind mogelijk geen recht?

Voor onderstaande opleidingen is onderwijs aan huis niet mogelijk:

  • Dbso: Deeltijds beroepssecundair onderwijs
  • Voltijds secundair onderwijs:
    • In de voorbereidende leerjaren op het hoger onderwijs (in aso en kso)
    • In opleidingen secundair na secundair (Se-n-se) (in tso en kso)
  • Alternerende beroepsopleidingen in het buitengewoon secundair onderwijs
  • Opleiding verpleegkunde van het hoger beroepsonderwijs

Permanent onderwijs aan huis

1. Wat is POAH?

In tegenstelling tot TOAH, is POAH van een blijvend karakter. Wie vijf jaar of ouder is en voldoet aan de toelatingsvoorwaarden voor buitengewoon onderwijs en wegens een handicap of aandoening niet op school raakt, kan aanspraak maken op Permanent onderwijs aan huis. Net zoals bij TOAH gaat het hier om 4 lestijden per week die permanent aan huis georganiseerd worden. De school overlegt met de ouders over het aanbod, het tijdstip en de duur van de lessen, rekening houdend met de beperkingen die de arts oplegt.

2. Aan welke voorwaarden moet je kind voldoen?

  • Je kind moet een beperking hebben die hem verhindert naar school te kunnen gaan.
  • Je kind moet onderwijsbegeleiding aankunnen.
  • Je kind moet een verslag voor toegang tot het buitengewoon onderwijs hebben. Hieruit blijkt dat redelijke aanpassingen voor je kind niet voldoende zullen zijn om de gewone leerdoelen in een gewone school te halen. Je kind zal een individueel aangepast leertraject krijgen. Bovendien staat hierin ook vermeld welk type van buitengewoon onderwijs het best aansluit bij de noden van het kind. Het CLB bezorgt dit verslag aan de ouders na een onderzoek. (opgelet, het blijft de ouders vrij om hun kind (zelfs met een verslag tot toelating in het buitengewoon onderwijs) alsnog in te schrijven in een gewone school waar je kind een aangepast curriculum kan krijgen. De reguliere school bekijkt dan met het CLB of zij, mits de nodige aanpassingen, in de gepaste begeleiding kunnen voorzien. Ook bij inschrijving in een gewone school kan je kind - mits het hebben van een verslag - ondersteuningen voor kinderen in het buitengewoon onderwijs aanvragen.

(t)Huisonderwijs

Wanneer je kind niet in staat is om zich fysiek naar een klaslokaal te begeven, maar wel nog steeds in staat is te studeren, kun je (t)huisonderwijs overwegen. Het is namelijk zo dat er in België vanaf de leeftijd van 5 jaar tot de leeftijd van 18 jaar geen schoolplicht maar wel leerplicht bestaat. Om je kind thuis te (laten) onderwijzen, moet je echter wel over een aantal voorwaarden voldoen. De details hiervan kun je terugvinden in ons artikel “Mag ik mijn kind (t)huisonderwijs geven?”.

Synchroon internetonderwijs: SIO

Sedert 01 januari 2015 is synchroon internetonderwijs, kortweg SIO, een recht voor elk schoolgaand ziek kind in België. In Vlaanderen werd de organisatie van dit soort onderwijs toegekend aan de dienst Bednet.

1. Wat is Bednet?

Wanneer een kind afwezig is van school door ziekte, operatie, zwangerschap of een ongeval, heeft dit kind recht op onderwijs via Bednet. Bednet verbindt het afwezige kind via internet (met behulp van een laptop of computer) live met zijn klas. In de klas wordt een webcam geïnstalleerd, waardoor het kind in kwestie de lessen gewoon vanuit zijn zetel of ziekenbed kan meevolgen. Op deze manier zijn ze mee met de les en blijven ze ook in contact met hun klasgenoten. Bednet kan ook in combinatie met de andere diensten voor langdurig zieken zoals TOAH en ziekenhuisscholen.

2. Voor wie kan Bednet worden opgestart?

  • Kinderen die door ziekte, operatie, zwangerschap of ongeval vaak (minstens vier weken gespreid over een jaar) of meer dan een maand aaneensluitend de lessen niet kunnen bijwonen, kunnen aanspraak maken op de diensten van Bednet.
  • Kinderen die zelf tot de risicogroep Covid behoren kunnen ongeacht het feit dat zij wel in staat zouden zijn de lessen ter plaatse te volgen, toch uit veiligheid een aanvraag voor Bednet doen.
  • Gezonde kinderen die in een gezin wonen waar een persoon verblijft die tot de Covid risicogroep behoort, kunnen enkel aanspraak maken op Bednet, wanneer de behandelende arts-specialist van deze risicopatiënt oordeelt dat het risico te groot is wanneer andere gezinsleden in contact komen met externen. In dat geval schrijft deze arts een medisch attest waar expliciet op vermeld staat dat de leerling de lessen niet mag bijwonen omwille van de risicopatiënt in de omgeving. In dat geval dient de aanvraag via de uitzonderingsprocedure te gebeuren.
  • Dat geldt voor alle kinderen die binnen de leeftijd van de schoolplicht vallen. Dat betekent voor kleuters vanaf 5 jaar tot en met de kinderen van het secundair onderwijs.
  • Je kind moet naar een school gaan die gefinancierd of gesubsidieerd is door de Vlaamse Overheid)

3. Voor wie kan Bednet niet opgestart worden?

  • Kinderen uit het deeltijds beroepssecundair onderwijs (DBSO)
  • Jongeren die een voorbereidend leerjaar op het hoger onderwijs volgen (7de jaar ASO en KSO)
  • Jongeren die een alternerende beroepsopleiding volgen in het buitengewoon secundair onderwijs.

4. Wat kost bednet?

Bednet is volledig gratis. De diensten van Bednet worden georganiseerd door een vzw en brengen noch voor de school, noch voor het kind en zijn gezin, kosten met zich mee. Bednet voorziet alles van de laptop/computer/webcam tot de internetverbinding thuis.

5. Denk je in aanmerking te komen? Wie vraagt Bednet dan aan?

Om het even wie kan Bednet aanvragen. Het kind of de jongere zelf kan de aanvraag indienen, maar de aanvraag kan ook gebeuren door één van de ouders, een leerkracht, het CLB, een arts. Je hoeft hiervoor als ouder of kind geen overleg te plegen met de school of andere instanties.

6. Hoe en wanneer vraag je Bednet aan?

Bednet kun je vrijblijvend aanvragen via het online formulier dat je op Bednet terugvindt. Bij aanvraag is het belangrijk dat je ook de school van je kind een doktersattest bezorgt, dat aangeeft dat je kind minimum een maand de lessen niet zal kunnen volgen. Doe tot slot je aanvraag ook zo snel mogelijk. Strikt genomen kun je de aanvraag tot Bednet op eender welk moment doen, maar de effectieve opstart van Bednet kan pas een paar weken later doorgevoerd worden. Je hebt er dus alle baat bij je aanvraag zo snel mogelijk in te dienen. Als je op voorhand al weet dat je voor een lange periode thuis zal zijn (bvb bij zwangerschap of een geplande operatie), is het best dat je je aanvraag een 5-tal weken op voorhand indient.

Overinge initiatieven

1. School en Ziekzijn

Wat is het?

De organisatie “School en ziekzijn” is een (vrijwilligers)organisatie die  tijdelijk onderwijs aan huis voorziet. Waar ligt dan het verschil bij de TOAH vanuit de school zelf? Het verschil ligt in het feit dat bij TOAH de school een leerkracht aanstelt om het zieke kind op zijn verblijfplaats les te geven. Wanneer je gebruik maakt van de diensten van School en ziekzijn, dan zoeken zij zelf voor jou naar een geschikte (vrijwillige) leerkracht, nadat ze samen met de school en de ouders bepaald hebben voor welke vakken er begeleiding gestart moet worden. De vrijwilliger neemt dan op zijn beurt contact op met de ouders en school om af te spreken wanneer de lessen van start zullen gaan. De school zal het lesmateriaal ter beschikking stellen. De diensten van School en ziekzijn kunnen uiteraard complementair zijn met andere beschikbare diensten zoals ziekenhuisscholen en Bednet.

Wie kan gebruik maken van deze dienst?

Elke leerling die:

  • langdurig of chronisch ziek is, of in zwangerschaps- of bevallingsverlof is;
  • ingeschreven is in een Vlaamse erkende school;
  • over een medisch afwezigheidsattest beschikt (doktersattest).

Opgelet! De leerling moet aan al de bovenstaande voorwaarden voldoen.

 

2. Alles over kanker

Wat is het en wie komt in aanmerking?

Alles over kanker is een dienst van ‘Kom op tegen kanker’ die kleuterleerkrachten inzet om kankerpatiëntjes van het eerste en tweede kleuterklasje via thuisonderwijs vrijwillig bijles te geven en dit maximaal 4 uur per week. ‘Kom op tegen kanker’ werkt hiervoor bij voorkeur samen met leerkrachten van de school van je kind. 

 

3. Ziekenfonds

Sommige ziekenfondsen hebben ook les aan huis voor zieke kinderen in hun diensten opgenomen. Contacteer je ziekenfonds voor meer informatie. 

Welke vorm van ondersteuning is het best voor mijn kind?

Welke vorm van ondersteuning het best is, is afhankelijk van kind tot kind en van situatie tot situatie. Bovendien kun je van veel van bovenvernoemde ondersteuningsvormen gelijklopend gebruik maken. Zo sluit deelnemen aan Bednet geen (tijdelijk) onderwijs aan huis uit. Je bekijkt en beslist als ouder in samenspraak met de school, het CLB, artsen en de ondersteunende organisatie welke oplossing voor jouw kind het best is. Samen bekijken jullie welk traject het meest kans geeft op het inhalen of beperken van de opgelopen achterstand om zo het schooljaar tot een succesvol einde te kunnen brengen.  

Bronnen:

  • onderwijs.vlaanderen.be
  • bednet.be