Heb ik recht op ouderschapsverlof?

Om meer tijd met je kind(eren) door te kunnen brengen, kun je ouderschapsverlof aanvragen. Ouderschapsverlof is een thematisch verlof en houdt een volledige of deeltijdse loopbaanonderbreking in, die je toestaat om je prestaties tijdelijk stop te zetten of te verminderen. Tijdens je ouderschapsverlof ontvang je van de Rijksdienst Voor Arbeidsvoorziening (RVA) een onderbrekingsuitkering. Hier lees je alles over wanneer je recht hebt op ouderschapsverlof en hoe je het aanvraagt.

Heb ik recht op ouderschapsverlof?

Wie heeft recht op ouderschapsverlof?

Verwantschapsband

Er moet een verwantschapsband zijn met het kind voor wie het verlof wordt aangevraagd. De volgende personen mogen ouderschapsverlof aanvragen:

  • de biologische moeder en/of de biologische vader van het kind
  • de persoon die het kind heeft erkend waardoor de afstamming langs vaderszijde geregistreerd werd
  • de echtgenote of partner van de biologische moeder van het kind, die meemoeder is geworden
  • de adoptieouders

Beide ouders

Voor hetzelfde kind kunnen de twee biologische ouders of adoptieouders ouderschapsverlof krijgen. Elk van de twee ouders heeft dus recht op ouderschapsverlof voor hetzelfde kind. Dit recht is niet overdraagbaar, dat wil zeggen dat het niet mogelijk is om het ouderschapsverlof van de ene ouder door te geven aan de andere ouder.

Meemoeders

Als de echtgenote of de partner van de biologische moeder van het kind in een lesbisch koppel bewijst dat ze wordt beschouwd als meemoeder, dan kan zij ook aanspraak maken op ouderschapverlof (net zoals de biologische moeder). De meemoeder kan haar meemoederschap aantonen door een huwelijksakte voor te leggen, of een bewijs van wettelijke samenwoonst. Een ander geldig bewijs is een uittreksel van het bevolkingsregister dat aantoont dat de meemoeder en de biologische moeder op hetzelfde adres zijn ingeschreven sinds een ononderbroken periode van drie jaar vóór de geboorte van het kind.

Anciënniteitsvoorwaarden

In de privésector geldt dat je in de loop van de vijftien maanden die aan je aanvraag voorafgaan, gedurende twaalf maanden (niet noodzakelijk opeenvolgend) met je werkgever verbonden moet geweest zijn door een arbeidsovereenkomst.

Vanaf en tot wanneer heb je recht op ouderschapsverlof?

Je hebt recht op ouderschapsverlof vanaf de geboorte van je kindje. Het verlof moet ingaan vóór je kindje de leeftijd van twaalf jaar heeft bereikt. Bij adoptie ontstaat het recht vanaf het moment dat het kindje ingeschreven is in het bevolkings- of vreemdelingenregister van de gemeente. Ook voor adoptieouders vervalt het recht op ouderschapsverlof eens het kindje twaalf jaar is geworden.

Die leeftijdsgrens wordt verlengd indien het kind een fysieke of mentale beperking  vertoont van minimaal 66% of een aandoening waarvoor minstens vier punten worden toegekend in de eerste pijler van de medisch-sociale schaal of minstens negen punten in de drie pijlers van de medisch-sociale schaal samen. Dit in het kader van de reglementering op kinderbijslag. De leeftijdslimiet wordt dan vastgelegd op 21 jaar.

Let op: ouderschapsverlof is niet hetzelfde als moederschapsverlof of tijdskrediet

De verschillende soorten ouderschapsverlof

Volledig ouderschapsverlof

Als je voltijds of halftijds tewerkgesteld bent, kun je je prestaties gedurende vier maanden volledig stopzetten. Je kunt die periode ook per maand opsplitsen.

Halftijds ouderschapsverlof

Ben je voltijds tewerkgesteld? Dan kun je je prestaties met de helft verminderen, gedurende acht maanden. Je kunt er ook voor kiezen om die acht maanden op te splitsen in periodes van minimaal twee maanden.

4/5de ouderschapsverlof

Je kunt 4/5 gaan werken gedurende twintig maanden. Die twintig maanden mag je naar keuze opsplitsen in periodes van vijf maanden.

1/10 ouderschapsverlof of flexibel ouderschapsverlof

Sinds het najaar van 2019  is het mogelijk om 1/10 ouderschapsverlof op te nemen. Daardoor kun je je prestaties met een dag om de twee weken, of een halve dag per week verminderen. Als je kiest voor 1/10 ouderschapsverlof, kom je vanaf 1 september 2020 in aanmerking voor een aanmoedigingspremie. Dat is een premie waarop je gedurende twaalf maanden aanspraak maakt, op voorwaarde dat je minstens een volledige maand ouderschapsverlof aanvraagt.

Ouderschapsverlof voor personeelsleden in de onderwijssector

De toegangsvoorwaarden in de onderwijssector worden bepaald door de bevoegde gemeenschap van de school of het CLB waar je statutair of tijdelijk bent aangesteld.

Je moet niet voltijds aan de slag zijn om je werk gedeeltelijk te mogen onderbreken met ½ of 1/5. Als je vastbenoemd of definitief aangeworven bent voor minstens de helft van een voltijdse aanstelling, blijf je ½ of 4/5 van de voltijdse aanstelling werken.

Voorbeeld: je bent vastbenoemd voor 17/20. Aangezien je minstens de helft van een volledig uurrooster werkt, kun je een gedeeltelijke onderbreking vragen.

Wil je een 1/2 loopbaanonderbreking, dan moet je de helft van een voltijds uurrooster blijven presteren, dus 10/20.

Wil je een loopbaanonderbreking met 1/5? Dan moet je 4/5 van een voltijds uurrooster presteren, dus 16/20.

Informeer je goed bij de bevoegde gemeenschap over de voorwaarden en mogelijkheden van jouw ouderschapsverlof.

Corona-ouderschapsverlof

Omdat heel wat ouders tijdens de coronacrisis van thuis moesten werken én tegelijk hun kinderen opvingen, heeft de regering het corona-ouderschapsverlof ingeroepen. Lees hier alles over wat het corona-ouderschapsverlof precies inhoudt.

Hoe je ouderschapsverlof bij je werkgever aanvragen?

Je moet je werkgever ten vroegste drie maanden en ten laatste twee maanden voor de gewenste aanvangsdatum van je verlof schriftelijk verwittigen, afhankelijk van de sector waarin je werkt. De verwittiging kan per aangetekend schrijven of door een brief waarvan een kopie voor ontvangst wordt getekend door je werkgever. In je brief vermeld je het soort ouderschapsverlof dat je wilt opnemen en de gewenste start- en einddatum. Bekijk hieronder onze handige checklist om je ouderschapsverlof aan te vragen!

Heb ik recht op ouderschapsverlof?

Hoe vraag je ouderschapsverlof aan?

Stel je werkgever via een aangetekend schrijven schriftelijk op de hoogte of geef eigenhandig een duplicaat ter ondertekening af als bewijs van ontvangst.

Zorg ervoor dat je volgende dingen duidelijk vermeldt:

  • Het soort verlof waarvoor je een aanvraag indient. In dit geval gaat het om ouderschapsverlof.

  • De vorm van onderbreking: volledige onderbreking, deeltijds in de vorm van een halftijdse, 4/5de of 1/10de onderbreking.
  • De startdatum waarop je je verlof wilt opnemen en de duur van je verlof.

Deadline voor het schriftelijk op de hoogte stellen van de werkgever:

  • Werknemers uit de privésector, de gemeentelijke administratieve diensten, de provincies en de daarvan afhankelijke diensten vragen hun verlof aan ten vroegste drie maanden en ten laatste twee maanden voor de gewenste aanvangsdatum.

  • Voor alle andere werknemers moet de aanvraag drie maanden voor de gewenste begindatum ingestuurd worden.

Bewijzen te verstrekken aan de werkgever:

  • Indien je dat nog niet bezorgde: een kopie van de geboorteakte van het kind waarvoor je je ouderschapsverlof aanvraagt.
  • In geval van adoptie: een attest dat aantoont dat de adoptieprocedure lopende of beeïndigd is, samen met een gezinssamenstelling waarin het adoptiekind is opgenomen.
  • Als je kind mindervalide is en de datum van aanvang van het ouderschapsverlof tussen zijn 12 en 21 jaar ligt, moet je een attest toevoegen dat zijn mindervaliditeit aantoont. Je kindje moet dan:
    • een fysieke of mentale handicap hebben van minsten 66%
    • aan een aandoening lijden waarvoor minstens vier punten toegekend werden op de eerste pijler van de medisch-sociale schaal, zoals bepaald in de kinderbijslagwetgeving.
    • aan een aandoening lijden waarvoor minstens negen punten in totaal werden toegekend op de drie pijlers van de medisch-sociale schaal, zoals bepaald in de kinderbijslagwetgeving

Je papieren of (bij voorkeur) elektronische aanvraag indienen bij de RVA.

Papieren aanvraag

  • Vraag of download het formulier ‘C61 – Ouderschapsverlof’ of het formulier  ‘C61 OB – Ouderschapsverlof’ als je voor een autonoom overheidsbedrijf werkt (Proximus, NMBS, Bpost of Skeyes).
  • Vul je eigen deel in en laat het deel van de werkgever door je werkgever vervolledigen. De twee onderdelen stuur je per aangetekend schrijven in een gesloten enveloppe naar “Hoofdbestuur van de RVA, Cel OCR, Keizerslaan 7-9, 1000 Brussel”

Elektronisch

Je kunt ook een elektronische aanvraag doen via de website van de Sociale Zekerheid. In dit filmpje zie je hoe zo’n elektronische aanvraag verloopt.

Deadline van de aanvraag:

Stuur je aanvraag ten vroegste zes maanden en ten laatste twee maanden voor de start van je ouderschapsverlof naar de RVA.

Bronnen:

  • Portaal belgium.be
  • Federale overheidsdienst van Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
  • Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening
  • Fedweb