Ik ben zwanger. Welke onderzoeken of testen kan ik ondergaan?

Ben je zwanger? Proficiat! Je voelt misschien wel allerlei emoties op je afkomen: vreugde, blijdschap, onzekerheid, … Dat is helemaal oké! Eén van de dingen die je je afvraagt, is misschien of alles goed gaat met je kindje. Om dat te weten te komen, zijn er allerlei tests die je kunt laten uitvoeren. Hoewel sommige tests erg aanbevolen worden, zijn ze niet verplicht. 

De NIP-test en andere tests: wat moet je laten testen tijdens je zwangerschap?

Gewettigd afwezig voor tests tijdens je zwangerschap.

Laat je enkele tests afnemen? Weet dan dat je het recht hebt om afwezig te zijn op het werk voor je zwangerschapsonderzoeken. Je behoudt je normale loon, op voorwaarde dat de onderzoeken niet buiten de arbeidsuren kunnen doorgaan. Licht je werkgever vooraf in over je afwezigheid. 

Kijk na in de collectieve arbeidsovereenkomst of in het arbeidsreglement of je een medisch attest moet voorleggen om je afwezigheid te rechtvaardigen. Ook als er niets over het attest wordt vermeld in de cao of in het arbeidsreglement kan de werkgever je om een attest vragen. 

Welke testen bestaan er?

Hierbij geven we een overzicht van een aantal onderzoeken of testen die kunnen worden uitgevoerd tijdens de zwangerschap. Als we het over testen hebben, associëren we het tijdstip van de test vaak met een periode van amenorroe, maar weet je eigenlijk wat dit is? Amenorroe is de afwezigheid van menstruatie. De eerste week van amenorroe begint op de eerste dag van de laatste menstruatie. Concreet duurt een zwangerschap 39 weken of 41 weken zonder menstruatie.

Op de tijdslijn vind je een mooi overzicht van alle testen.

tijdslijn testen zwangerschap

Zwangerschapsechografie

Jouw ongeboren baby en je baarmoeder worden in beeld gebracht met behulp van geluidsgolven.

  • Echodatering: uitgevoerd rond de 12de week van de amenorroe of de tiende week van de zwangerschap. Deze echografie, die voor de ouders meestal een groots moment is, maakt het mogelijk de geboortedatum te schatten en na te gaan of alles goed gaat, zowel voor de foetus als voor de moeder.
  • Morfologische echografie: wordt uitgevoerd rond de 22ste week amenorroe en is gericht op de morfologie van de baby en de goede werking van de organen en ledematen. Tijdens deze echografie gaat de arts na of er geen misvormingen aanwezig zijn. Ook hier een mooi moment voor de ouders, met deze echografie kunnen ze het geslacht van hun kindje vernemen. Via een echo-Doppler controleert de dokter de goede werking van de placenta en de bloedstroom.
  • De derde echografie: gebeurt rond de 32ste week amenorroe, dit is meestal de laatste echografie aangezien het einde van de zwangerschap in zicht is. Deze echografie geeft een laatste controle van de gezondheid van je baby en verifieert zijn positie voor de bevalling. Een Doppler-echografie controleert de goede werking van de navelstrengslagader die zorgt voor de bloeduitwisseling tussen moeder en baby.

Bestaat er een risico of de dokter wil zeker zijn dat je baby in de goede positie ligt, zijn er aanvullende echografieën mogelijk.

In bepaalde situaties kan de arts de voorkeur geven aan een endovaginale echografie.

De technologische vooruitgang is tot op heden enorm. Als aandenken kun je mooie 3D-foto's of zelfs video's van je baby krijgen. Dit zijn niet-medische echografieën waarvoor je mutualiteit niet altijd een terugbetaling uitkeert. Vraag dit zeker na bij je ziekenfonds. 

Glucose challenge test of de suikertest

Wat is zwangerschapsdiabetes? Net als bij de zogenaamde klassieke diabetes gaat het om een intolerantie voor koolhydraten. Deze vorm van diabetes kan tijdens de zwangerschap optreden en daarna evengoed verdwijnen. Maar zwangerschap kan ook een reeds bestaande aandoening aan het licht brengen die de aanstaande moeder nog niet kende.

De test voor zwangerschapsdiabetesonderzoek spoort mogelijke zwangerschapsdiabetes (zwangerschapsdiabetes) op door uw bloedglucosespiegel te meten. De test wordt meestal uitgevoerd tussen de 24ste en 28ste week van de zwangerschap. Je drinkt een suikeroplossing op, na een bloedafname wordt je bloedsuikerspiegel gemeten.

Wanneer de suikertest een verhoogd resultaat geeft, zal de dokter aanraden om een orale glucosetolerantietest uit te voeren.

Orale glucosetolerantietest of OGTT

Hiervoor moet je nuchter zijn, het is belangrijk je bloedsuikerspiegel te kennen op een nuchtere maag. Je krijgt een beker met zeer zoete vloeistof om te drinken. Eenmaal je beker leeg is, ga je rusten. Na 1 uur en na 2 uur rusten komen ze je suikerspiegel meten. Is het lang wachten? Overloop intussen onze verschillende artikels en blogs, je vindt vast iets om te lezen.

Nekplooimeting

Dit is een specifiek echoscopisch onderzoek waarbij de ruimte tussen de huid van de hals van de foetus en zijn wervelkolom wordt gemeten om eventuele erfelijke aandoeningen op te sporen. Als deze ruimte groter is dan normaal, is het risico op trisomie 21 groter. Deze test is mogelijk tussen de 11de en 13de week van de zwangerschap.

NIP test

De NIPT (Niet-Invasieve Prenatale Test) is een test waarbij het DNA (erfelijk materiaal) van de baby in het bloed van de moeder wordt getest.

Aan de hand van deze test kan worden vastgesteld of de toekomstige baby een chromosoomafwijking heeft, waarbij trisomie 21 (syndroom van Down), trisomie 13 (syndroom van Patau) en trisomie 18 (syndroom van Edwards) worden opgespoord.

Het bloedonderzoek voor een NIPT gebeurt op zijn vroegst bij 10-11 weken zwangerschap omdat er dan pas voldoende baby-DNA in het bloed van de moeder aanwezig is.

Als uit het resultaat van de NIPT blijkt dat er een risico op een geboorteafwijking bestaat, zal een meer invasieve test zoals een vlokkentest of vruchtwaterpunctie worden aangeboden om het resultaat te bevestigen. Een hoger risico betekent niet noodzakelijk dat er problemen zijn met je ongeboren baby.

In België vergoedt het RIZIV de NIPT test vanaf 12 weken zwangerschap. Ben je aangesloten bij een ziekenfonds dan betaal je € 8,68 (remgeld). Heb je recht op een verhoogde tegemoetkoming, dan hoef je geen remgeld te betalen. 

Ben je niet aangesloten bij een mutualiteit? Je betaalt € 260 voor de NIPT.

Vraag vooraf aan je gynaecoloog of de NIPT wordt aanbevolen.

Vlokkentest (facultatieve test)

Deze vroege test, die vóór de 14de week zwangerschap moet worden uitgevoerd, wordt aanbevolen wanneer er een risico op afwijkingen bestaat. Deze test bestaat uit het vaginaal of abdominaal aanprikken van chorioncellen (cellen van de toekomstige placenta). De analyse van deze cellen maakt het mogelijk een karyotype (afbeelding van de chromosomen) te verkrijgen, dat overeenkomt met een foto en een morfologische analyse van de chromosomen.

Vruchtwaterpunctie (facultatieve test)

Deze test wordt aanbevolen voor vrouwen vanaf 35 jaar en voor vrouwen met bijzondere risico's tijdens de zwangerschap. Deze test, die gewoonlijk vanaf de 15de week zwangerschap wordt uitgevoerd, bestaat uit het aanprikken van het vruchtwater dat de foetus omgeeft om de chromosomen te analyseren.

Vlokkentest en vruchtwaterpunctie zijn invasieve tests, maar het extra risico op een miskraam na een vruchtwaterpunctie wordt geschat op slechts 0,3%.

    • Echodatering
    • Nekplooimeting
    • NIPT
    • Vlokkentest (facultatief)
    • Morfologische echografie
    • Glucose challenge test (suikertest)
    • Vruchtwaterpunctie (facultatief)
    • Derde echografie
    • Bijkomende echographie (optioneel)
    • Bijkomende onderzoeken (optioneel)

Bronnen :

  • Rijksinstituut voor Ziekte-en Invaliditeitsverzekering
  • UZ Leuven
  • Werk België
  • UZA
  • De Maakbare Mens