Adoptieverlof: wat, hoe en voor wie?

Wanneer je een kindje adopteert, en je in België tewerkgesteld bent als zelfstandige of met een arbeidscontract, heb je mogelijk recht op adoptieverlof. Dat adoptieverlof stelt je in staat om je de eerste weken volledig te focussen op een goed en warm onthaal van je kindje. Maar wat zijn de voorwaarden voor dit verlof? Hoe lang duurt het en hoe vraag je het aan? Parentia beantwoordt al je vragen.

Adoptieverlof! Wat is het, hoe vraag je het aan en voor wie?

Wie kan aanspraak maken op adoptieverlof?

Iedere adoptieouder die deeltijds of voltijds tewerkgesteld is in België, heeft recht op adoptieverlof voor het kindje dat hij of zij in het gezin onthaalt. Als loontrekkende moet je een arbeidscontract hebben, als zelfstandige moet je sociale bijdragen in België betalen.

Wat zijn de voorwaarden om aanspraak te maken op adoptieverlof?

Het adoptieverlof gaat gepaard met een aantal regels en voorwaarden:

  • Je moet in België tewerkgesteld zijn
  • Het kind dat je adopteert moet minderjarig zijn
  • De periode waarbinnen je adoptieverlof kunt opnemen verschilt naargelang je arbeidsstatuut:
    • als zelfstandige of loontrekkende in de privésector mag je het adoptieverlof ten vroegste opnemen vanaf de dag van officiële inschrijving in het bevolkingsregister of het vreemdelingenregister op jouw adres en ten laatste vanaf twee maanden na die officiële inschrijving. Opgelet! Ga je voor een interlandelijke adoptie en wil je het kindje in het land van adoptie gaan ophalen? Dat kan! Je kunt je verlof dan laten aanvatten vanaf de dag na goedkeuring van de beslissing het kind aan de adoptant toe te vertrouwen. En dat ten vroegste vier weken voor je je kind in je gezin opvangt.
       
    • Als statutair ambtenaar, stagiair of mandaathouder in de openbare sector moet je het verlof opnemen binnen de zeven maanden. Ook hier kun je je verlof bij interlandelijke adoptie al opstarten voor de komst van het kind, en dit tot maximaal vier weken voor het kind effectief in je gezin wordt opgenomen.
       
    • Werk je contractueel voor de openbare sector? In dat geval kies je zelf of je je verlof opneemt binnen het systeem van de privésector of de openbare sector.

Hoelang duurt het adoptieverlof?

Je adopteert één kindje?

Wanneer je een kind adopteert dat geen specifieke ondersteuningsbehoefte heeft, heb je per adoptieouder recht op een basisperiode van 6 weken adoptieverlof.

Hierbij kwam vanaf 01/2019 progressief een verlenging van het adoptieverlof:

Bijkomende weken te verdelen tussen de adoptieouders

Maximum indien eenoudergezin

Maximum (per gezin) indien 2 adoptieouders

Vanaf 1 januari 2019

1 week

6+1=7 weken

6+6+1=13 weken

Vanaf 1 januari 2021

2 weken

6+2=8 weken

6+6+2=14 weken

Vanaf 1 januari 2023

3 weken

6+3=9 weken

6+6+3=15 weken

Vanaf 1 januari 2025

4 weken

6+4=10 weken

6+6+4=16 weken

Vanaf 1 januari 2027

5 weken

6+5=11 weken

6+6+5=17 weken

Wat als je een kind adopteert dat een specifieke zorgbehoefte (mindervaliditeit) heeft?

Als het kind dat je adopteert mindervalide is of een specifieke ondersteuningsbehoefte heeft, verdubbelt de basisperiode tot 12 weken adoptieverlof per ouder. Je kindje moet daarvoor:

  • voor minimum 66% als mindervalide erkend zijn;
  • of een minimum score van 4 punten toegekend zijn op de eerste pijler van de medisch-sociale schaal;
  • of minder dan 4 punten hebben op de eerste pijler, maar wel een minimum score van 9 punten op de drie pijlers van de medisch sociale schaal samen.
Adoptieverlof

Je adopteert twee of meer kindjes tegelijk?

Wanneer je gelijktijdig meer dan 1 kind adopteert, dan wordt de basisperiode van je adoptieverlof verlengd met twee weken per adoptieouder ongeacht of je kind een specifieke zorgbehoefte heeft of niet.

Is het verplicht alle weken van het adoptieverlof op te nemen?

Neen. Je bepaalt zelf hoeveel weken adoptieverlof je opneemt. Het is wel belangrijk te weten dat je je adoptieverlof enkel in volledige weken (dus niet in dagen) kunt opnemen. Binnen het systeem van de privésector moeten die weken elkaar ook opvolgen, met andere woorden één ononderbroken periode. Binnen de openbare sector heb je wel de mogelijkheid om je weken verlof op te splitsen.

Kan de ene adoptieouder het verlof dat hij of zij niet opneemt van de basisperiode overdragen aan de andere adoptieouder?

Neen. Het adoptieverlof is een “individueel krediet per adoptieouder”. Dat wil zeggen dat de eventuele niet opgenomen weken van de basisperiode niet overdraagbaar zijn.

Hoe vraag je adoptieverlof aan?

Hoe ga je tewerk?

  • Als loontrekkende in de privésector:
    • breng je je werkgever minstens een maand vooraf schriftelijk op de hoogte van de gewenste aanvangsdatum en duur van je verlof;
    • bezorg je je ziekenfonds het ingevulde formulier “Aanvraag van een adoptie-uitkering voor een werknemer” (dit kun je aanvragen bij je ziekenfonds of downloaden van de website). De rubrieken 1 tot 5 vul je zelf in, rubriek 6 laat je invullen door je werkgever;
    • voeg je voor een Belgische adoptie het verzoekschrift tot adoptie toe, of (bij gebrek hieraan) een kopie van het attest van de bevoegde centrale autoriteit van de gemeenschap waaruit blijkt dat het kind zich in een lopende adoptieprocedure bevindt en met dit doel aan jou als adoptant is toevertrouwd;
    • voeg je voor een interlandelijke adoptie een kopie van het bewijs van registratie van een buitenlandse beslissing over een adoptie, afgeleverd door de Dienst internationale adoptie van de FOD Justitie. Als je het adoptieverlof opneemt voorafgaand aan de inschrijving van het kind op je hoofdverblijfplaats, voeg je ook een kopie van de goedkeuring toe van de bevoegde autoriteit die het kindje aan jou toevertrouwt.
    • Voeg je, indien van toepassing, een attest toe dat de lichamelijke of geestelijke beperking van het kind bewijst.
    • licht je, wanneer je je beroepsactiviteit na je adoptieverlof weer opneemt, je ziekenfonds daar binnen de 8 dagen schriftelijk over in. Vul het formulier ‘aangifte van werkhervatting’ in, dat je bij je ziekenfonds kunt krijgen.
  • Als zelfstandige:
    • je doet hetzelfde als een loontrekkende in de privésector, met dat verschil dat je geen werkgever hoeft in te lichten. Bovendien bezorg je je ziekenfonds het document “Aanvraag van een adoptie-uitkering voor zelfstandigen”. Wanneer je je beroepsactiviteit na je adoptieverlof weer opneemt, moet je je ziekenfonds daar binnen de 2 dagen over inlichten. Vul het formulier ‘Kennisgeving van arbeidshervatting’ in, dat je bij je ziekenfonds kunt krijgen.
  • Als loontrekkende in de openbare sector:
    • breng je je personeelsdienst of stafdienst P&O minstens een maand vooraf met de beschikbare tools op de hoogte van de gewenste aanvangsdatum en duur van je verlof;
    • voeg je voor een Belgische adoptie het verzoekschrift tot adoptie toe, of (bij gebrek hieraan) een kopie van het attest van de bevoegde centrale autoriteit van de gemeenschap waaruit blijkt dat het kind zich in een lopende adoptieprocedure bevindt en met dit doel aan jou, als adoptant, is toevertrouwd;
    • voeg je voor een interlandelijke adoptie een kopie van het bewijs van registratie van een buitenlandse beslissing over een adoptie, afgeleverd door de dienst Internationale Adoptie van de FOD Justitie. Ingeval je het adoptieverlof opneemt voorafgaand aan de inschrijving van het kind op je hoofdverblijfplaats, voeg je ook een kopie van de goedkeuring toe van de bevoegde autoriteit die het kindje aan jou toevertrouwt.
    • Voeg je indien van toepassing een attest toe dat de lichamelijke of geestelijke beperking van het kind bewijst.

Wat met je inkomen?

Iedereen die recht heeft op adoptieverlof, wordt tijdens het adoptieverlof betaald.

  • Ben je loontrekkende in de privésector of maak je deel uit van het contractueel overheidspersoneel? In dat geval ontvang je tijdens de eerste drie dagen je loon van je werkgever, daarna krijg je een vergoeding van je ziekenfonds. Die uitkering bedraagt 82% van het begrensde gederfde loon.
  • Maak je deel uit van het statutair overheidspersoneel? Je loon wordt de hele verlofperiode doorbetaald.
  • Je bent zelfstandige? In dat geval ontvang je van je ziekenfonds een forfaitair bedrag van 546,16 euro bruto per week (verminderd met 11,11% bedrijfsvoorheffing)

Vond je dit een interessant artikel? Lees dan zeker ook ons dossier over ouderschapsverlof , of neem een kijkje op onze blog waar je nog meer artikelen terugvindt die je helpen bij je gezinsadministratie . Hou je het liever wat luchtiger? Neem dan een kijkje naar onze inspirationele artikelen waar je tal van tips and tricks krijgt om de opvoeding van je lieve schatten te vergemakkelijken.

 

Bronnen:

  • Riziv.fgov.be/inami.fgov.be
  • Fedweb.belgium.be
  • Vlaanderen.be
  • Adoptiehuis.be